So sánh kết quả lai phân tích F1 trong 2 trường hợp di truyền độc lập và di truyền -liên kết của 2 cặp tính trạng.So sánh kết quả lai phân tích F1 trong 2 trường hợp di truyền độc lập và di truyền liên kết của 2 cặp tính trạng. Nêu ý nghĩa của di truyền liên kết trong chọn giống. Xem lời giải
Phương pháp so sánh quy luật di truyền liên kết với quy luật di truyền phân ly độc lập. Cách giải bài tập di truyền liên kếtBạn đang xem bản rút gọn của tài liệu. Xem và tải ngay bản đầy đủ của tài liệu tại đây (225.7 KB, 22 trang ) Show
Chuyên đề : “Phương pháp so sánh quy luật di truyền liên kết với quy luật di truyền phân ly học tập một cách nhiệt tình. Nhất là đối với lớp 9 lại là lớp cuối cấp trung học cơ sở,các em phải chuẩn bị cho kì thi vào lớp 10 trung học phổ thông với ba môn công cụ là Ngữ văn,Toán và Tiếng Anh. Chính vì áp lực như vậy nên dường như cả phụ huynh và học sinh đều không mấy chú ý đến bộ môn Sinh học nói chung và chương trình bồi dưỡng học sinh giỏi nói riêng. Bên cạnh đó thì yêu cầu giải bài tập trong đề thi học sinh giỏi các cấp lại rất cao, đặc biệt là bài tập về các quy luật Trường THCS Yên Lạc – tổ Khoa học tự nhiên năm học 2015 - 2016 CƯƠNG Giáo viên LÊ SỸ 1 Chuyên đề : “Phương pháp so sánh quy luật di truyền liên kết với quy luật di truyền phân ly độc lập. Cách giải bài tập di truyền liên kết ” di truyền. Có thể nói không có đề thi học sinh giỏi nào lại thiếu đi phần kiến thức này. Bên cạnh đó khả năng tư duy, ghi nhớ còn rất hạn chế, học sinh còn nhiều vướng mắc, lúng túng trong giải bài tập, đặc biệt là bài tập có sự tư duy lôgic, cần sự tính toán nhanh nhạy hay những dạng bài tập na ná giống nhau để đánh lừa thì học sinh còn hay bị nhầm lẫn, trong đó có dạng bài tập về di truyền độc lập và di truyền liên kết. Vì vậy, trong nhiều năm trở lại đây số lượng học sinh của trường đạt giải cấp Tỉnh còn chưa nhiều. Để đạt được mục tiêu cao trong bồi dưỡng học sinh giỏi thì vấn đề chọn phương pháp giảng dạy cho học sinh ở đội tuyển là rất cần thiết và quan trọng. Xuất phát từ thực trạng đó tôi muốn tìm một giải pháp giúp các em học sinh không bị nhầm lẫn khi gặp dạng bài tập quy luật di truyền, đồng thời giúp học sinh giải bài tập quy luật di truyền một cách tự tin và thành thục nên tôi mạnh dạn viết chuyên đề: “Phương pháp so sánh quy luật di truyền liên kết với quy luật di truyền phân ly độc lập. Cách giải bài tập di truyền liên kết ”. II. MỤC ĐÍCH CỦA ĐỀ TÀI - Thông qua bài giảng kiến thức cơ bản giúp học sinh hiểu và nắm vững, khắc sâu kiến thức, hiểu và so sánh quy luật di truyền liên kết với quy luật di truyền phân ly độc lập, đồng thời nhận dạng được bài tập quy luật di truyền liên kết. Qua đó học sinh cũng khắc sâu kiến thức lí thuyết về quy luật di truyền độc lập của Menđen và quy luật di truyền liên kết của Moocgan. Cách giảng này khác với giảng dạy đại trà trên lớp. - Coi đề tài là một tài liệu để nghiên cứu và tham khảo cho đồng nghiệp và học sinh. III. ĐỐI TƯỢNG VÀ KHÁCH THỂ NGHIÊN CỨU 1. Đối tượng nghiên cứu - Hướng dẫn học sinh phương pháp so sánh quy luật di truyền liên kết với quy luật di truyền phân ly độc lập, đồng thời nhận dạng được bài tập quy luật di truyền liên kết. dựa trên cơ sở lí thuyết đã học. - Rèn kỹ năng giải bài tập quy luật di truyền liên kết, từ đó nâng cao khả năng tư duy trừu tượng và phân tích của học sinh. 2. Khách thể nghiên cứu - Học sinh giỏi lớp 9 trường THCS Yên Lạc - Giáo viên trực tiếp giảng dạy bộ môn Sinh học lớp 9. Trường THCS Yên Lạc – tổ Khoa học tự nhiên năm học 2015 - 2016 CƯƠNG Giáo viên LÊ SỸ 2 Chuyên đề : “Phương pháp so sánh quy luật di truyền liên kết với quy luật di truyền phân ly độc lập. Cách giải bài tập di truyền liên kết ” IV. NHIỆM VỤ NGHIÊN CỨU - Tìm hiểu thực trạng khi giảng dạy học sinh giỏi môn Sinh lớp 9 ở nội dung quy luật di truyền độc lập của MenĐen và quy luật di truyền liên kết của Moocgan. - Phân tích kiến thức cơ bản là cơ sở cho việc xây dựng các phương pháp giải bài tập cũng như cách nhận dạng bài tập để tránh nhầm lẫn. - Phương pháp nhận dạng quy luật di truyền liên kết của Moocgan. - Kiểm chứng các giải pháp đã đưa ra trong chuyên đề vào thực tiễn giảng dạy bồi dưỡng học sinh giỏi. V. PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU 1. Nghiên cứu lí thuyết Nghiên cứu những tài liệu liên quan đến đề tài: SGK- SGV Sinh học 9, Cẩm nang ôn luyện Sinh học, Phương pháp giải bài tập Sinh học, các đề thi học sinh giỏi của các tỉnh ... 2. Điều tra cơ bản - Điều tra chất lượng học tập của học sinh: + Đối tượng điều tra: Học sinh lớp 9 + Hình thức kiểm tra: kiểm tra viết so sánh quy luật di truyền liên kết với quy luật di truyền phân ly độc lập, giải bài tập quy luật di truyền liên kết của Moocgan thông qua bài học, bài kiểm tra 15 phút, kiểm tra 1 tiết. - Điều tra tình hình giảng dạy của giáo viên: + Trao đổi trực tiếp với giáo viên dạy môn Sinh học trong trường và một số đồng nghiệp trường bạn. + Dự một số giờ thao giảng. 3. Phương pháp thực nghiệm - Dạy trong thời gian bồi dưỡng học sinh giỏi - Lồng ghép dạy trong các tiết học về các thí nghiệm của MenĐen và Moocgan. Trường THCS Yên Lạc – tổ Khoa học tự nhiên năm học 2015 - 2016 CƯƠNG Giáo viên LÊ SỸ 3 Chuyên đề : “Phương pháp so sánh quy luật di truyền liên kết với quy luật di truyền phân ly độc lập. Cách giải bài tập di truyền liên kết ” PHẦN II. NỘI DUNG CHUYÊN ĐỀ A. Kiến thức cơ bản về quy luật di truyền liên kết của Moocgan: - Nội dung: Di truyền liên kết là hiện tượng các gen cùng nằm trên một nhiễm sắc thể hình thành nhóm gen liên kết, cùng phân li và cùng tổ hợp trong quá trình phát sinh giao tử và thụ tinh. Số nhóm gen liên kết thường tương ứng với số nhiễm sắc thể đơn trong bộ nhiễm sắc thể đơn bội của loài. - Thí nghiệm: Moocgan cho lai hai dòng ruồi giấm thuần chủng thân xám, cánh dài với thân đen, cánh cụt được F1 toàn thân xám, cánh dài. Cho ruồi đực F1 lai phân tích với ruồi cái thân đen, cánh cụt thu được F B có tỉ lệ kiểu hình là: 1 xám, dài : 1 đen, cụt Giải thích thí nghiệm: Bước 1: Quy ước gen: - Vì P thuần chủng thân xám, cánh dài và thân đen, cánh cụt và F 1 toàn thân xám, dài. - Xét riêng từng cặp tính trạng ta có: - Thân xám là trội, ký hiệu: A, thân đen là lặn, ký hiệu: a - Cánh dài là trội, ký hiệu: B, cánh cụt là lặn, ký hiệu: b (F1 dị hợp tử 2 cặp gen (tức Aa, Bb) Bước 2: biện luận xác định kiểu gen P: Trong lai phân tích: FB phân ly theo tỷ lệ: 1 Xám, Dài : 1 Đen, Cụt (tỷ lệ 1 : 1) chứ không phải là 1 : 1 : 1 : 1 , mặc dù đây là phép lai phân tích của 2 cặp tính trạng. FB có 2 tổ hợp = 2 loại giao tử x 1 loại giao tử. Trong khi đó ruồi cái đen, cụt (kiểu hình lặn) chỉ cho 1 loại giao tử ab , như vậy ruồi đực F1 phải cho cho 2 loại giao tử AB = ab = 50% ( khác với F1 cho 4 loại giao tử như trong phân ly độc lập của Menđen) Như vậy: Trong quá trình phát sinh giao tử ở ruồi đực F1: ▪ Gen A và B đã di truyền (phân ly) cùng nhau do cùng nằm trên 1 nhiễm sắc thể kí hiệu là AB ▪ Gen a và b luôn di truyền (phân ly) cùng nhau phân ly cùng nhau do cùng nằm trên nhiễm sắc thể tương đồng còn lại, kí hiệu là ab Vậy 2 Tính trạng màu thân và độ dài cánh đã di truyền liên kết với nhau. Điều đó chứng tỏ gen A và gen B , gen a và gen b phải cùng nằm trên 1 nhiễm sắc thể (tức AB và ab) hay còn gọi là liên kết gen. Vì vậy ta có kiểu gen P như sau: Trường THCS Yên Lạc – tổ Khoa học tự nhiên năm học 2015 - 2016 CƯƠNG Giáo viên LÊ SỸ 4 Chuyên đề : “Phương pháp so sánh quy luật di truyền liên kết với quy luật di truyền phân ly độc lập. Cách giải bài tập di truyền liên kết ” - P thuần chủng thân xám, cánh dài có kiểu gen: AB AB - P thuần chủng thân đen, cánh cụt có kiểu gen: ab ab Bước 3: Lập sơ đồ lai: ab AB P(t/c) : (xám, dài) x (đen, cụt) AB ab Gp : AB ab AB F1 : (xám , dài) ab ..................................................................................................................................... Lai phân tích: ab AB F1 : ♂ (xám, dài) x cái (đen, cụt) ab ab G : 1/2 AB , 1/2 ab 1 ab ab AB FB : 1 : 1 ab ab Tỉ lệ kiểu hình : 1 xám, dài : 1 đen, cụt Vậy: “ Di truyền liên kết là hiện tượng 1 nhóm tính trạng được di truyền cùng nhau, được quy định bởi các gen trên 1 NST cùng phân li trong quá trình phân bào”. Trường THCS Yên Lạc – tổ Khoa học tự nhiên năm học 2015 - 2016 CƯƠNG Giáo viên LÊ SỸ 5 Chuyên đề : “Phương pháp so sánh quy luật di truyền liên kết với quy luật di truyền phân ly độc lập. Cách giải bài tập di truyền liên kết ” B, Phân biệt định luật phân ly độc lập và hiện tượng di truyền liên kết về 2 cặp tính trạng. Di truyền phân ly độc lập Di truyền liên kết P (t/c): P(t/c): AABB (V, T) x aabb (X, N) ab AB (xám, dài) x (đen, cụt) AB ab Gp: 1 AB 1 ab Gp : 1 AB 1 ab AB F1 : mm (100% xám , dài) F1 : AaBb (100% vàng - trơn) ab ..................................................................... ............................................................. Lai phân tích: Lai phân tích: ab AB F1: AaBb (V,T) x aabb (X,N) F1 ♂ (X, D) x ♀ (Đ, C) ab ab G : 1/2 AB , 1/2 ab 1 ab G: 1/4AB, 1/4Ab, 1/4aB, 1/4ab 1ab ab AB FB : 1AaBb : 1Aabb : 1aaBb : 1aabb FB : 1 : 1 ab ab - Tỷ lệ kiểu hình: 1 vàng, trơn : 1 vàng, - Tỉ lệ kiểu hình : 1 xám, dài : 1 đen, cụt nhăn : 1 xanh, trơn : 1 xanh, nhăn. (2 loại kiểu hình với tỷ lệ 1 : 1) (4 loại kiểu hình với tỷ lệ 1 : 1 : 1 :1) Di truyền phân ly độc lập 1, Trường hợp F1 x F1: Di truyền liên kết 1, Trường hợp F1 x F1 (dị hợp – 2 gen trội cùng nằm trên 1 NST, 2 gen lặn cùng nằm trên 1 NST của cặp tương đồng): AB AB (X, D) x (X, D) F1: AaBb (V,T) x F1: AaBb (V,T) ab ab G: mỗi cơ thể cho 4 loại giao tử G : 1/2 AB , 1/2 ab 1/2 AB , 1/2 ab 1/4AB, 1/4Ab, 1/4aB, 1/4ab ab AB AB F2: 1 : 2 : 1 F2: 9A-B- : 3A-bb : 3aaB- : 1aabb AB ab ab Tỷ lệ kiểu hình: 9 vàng, trơn : 3 vàng, Tỉ lệ kiểu hình : nhăn : 3 xanh, trơn : 1 xanh, nhăn. 3 xám, dài : 1 đen, cụt (4 loại kiểu hình với tỷ lệ 9 : 3 : 3 :1) (2 loại kiểu hình với tỷ lệ 3 : 1) F1: Trường THCS Yên Lạc – tổ Khoa học tự nhiên năm học 2015 - 2016 CƯƠNG Giáo viên LÊ SỸ 6 Chuyên đề : “Phương pháp so sánh quy luật di truyền liên kết với quy luật di truyền phân ly độc lập. Cách giải bài tập di truyền liên kết ” Di truyền phân ly độc lập 2, Trường hợp: F1: AaBb (V,T) x F1: AaBb (V,T) G: mỗi cơ thể cho 4 loại giao tử 1/4AB, 1/4Ab, 1/4aB, 1/4ab F2: 9A-B- : 3A-bb : 3aaB- : 1aabb Di truyền liên kết 2, Trường hợp: mỗi NST có 1 gen trội và 1 gen lặn (của cặp tương đồng): Ab Ab F1: (X, D) x (X, D) aB aB G: 1/2 Ab , 1/2 aB 1/2 Ab , 1/2 aB F2 : 1 Ab Ab : 2 Ab : aB 1 aB aB Tỷ lệ kiểu hình: 9 vàng, trơn : 3 vàng, Tỉ lệ kiểu hình : 1 xám, cụt : 2 xám, dài : nhăn : 3 xanh, trơn : 1 xanh, nhăn. 1 đen, dài (4 loại kiểu hình với tỷ lệ 9 : 3 : 3 :1) (3 loại kiểu hình với tỷ lệ 1: 2 : 1) Di truyền phân ly độc lập 3, Trường hợp: Di truyền liên kết 3, Trường hợp: 1 NST có 1 gen trội và 1 gen lặn, 1 NST có 2 gen lặn (của cặp tương đồng): F1: Aabb (V, N) x aaBb (X, T) Ab aB F1: (X, C) x (Đ, D) ab ab G: 1/2 Ab , 1/2 ab 1/2 aB , 1/2 ab G: 1/2 Ab , 1/2 ab 1/2 aB , 1/2 ab ab Ab Ab aB F : 1 : 1 : 1 2: 1 F2: 1AaBb : 1Aabb : 1aaBb : 1aabb ab aB ab ab 1 vàng, trơn : 1 vàng, nhăn : 1 xanh, 1 Xám, Dài : 1 Xám, Cụt : 1 Đen, Dài : 1 trơn : 1 xanh, nhăn Đen, Cụt (4 loại kiểu hình với tỷ lệ 1 : 1 : 1 : 1) (4 loại kiểu hình với tỷ lệ 1 : 1 : 1 : 1) C, Phương pháp giải bài tập di truyền liên kết Trường THCS Yên Lạc – tổ Khoa học tự nhiên năm học 2015 - 2016 CƯƠNG Giáo viên LÊ SỸ 7 Chuyên đề : “Phương pháp so sánh quy luật di truyền liên kết với quy luật di truyền phân ly độc lập. Cách giải bài tập di truyền liên kết ” 1, Phương pháp nhận dạng bài tập di truyền liên kết 1.1,Nhận dạng dựa vào thông tin đề bài cho - Khi đề bài cho biết các gen quy định tính trạng nằm trên các cặp NST khác nhau thì các gen di truyền độc lập. - Khi đề bài cho biết các gen quy định tính trạng nằm trên cùng một cặp NST các gen di truyền liên kết. 1.2, Nếu đề bài cho hoặc có thể xác định đầy đủ các yếu tố sau đây: * Lai 2 hay nhiều cặp tính trạng, có quan hệ trội ,lặn. * Ít nhất 1 cơ thể đem lai dị hợp về 2 cặp gen. * Tỉ lệ con lai giống với tỉ lệ của lai 1 cặp tính trạng của quy luật Menđen là : 100% , 3 : 1 ; 1:2:1 ; 1:1 1.3, Cơ thể đem lai dị hợp 3 cặp gen trở lên nằm trên 2 cặp NST tương đồng. * Nếu kiểu gen đó tự thụ phấn (hoặc tự giao phối) , cho ở đời con lai 16 tổ hợp. * Nếu kiểu gen đó lai phân tích cho tỉ lệ con lai là : 1 : 1 : 1 : 1 …. Trong các trường hợp đó, có thể suy ra rằng: Cơ thể đem lai dị hợp 3 cặp gen chỉ tạo có 4 loại giao tử ngang nhau, tức phải có hiện tượng liên kết gen hoàn toàn. 2, Cách giải bài tập Cũng giống như các giai đoạn của bài toán thuộc quy luật Menđen, giải bài tập di truyền liên kết cũng gồm 3 bước: 2.1, Bước 1 : Quy ước gen giống như ở quy luật Menđen. 2.2, Bước 2: Xác định kiểu gen bố, mẹ (P) - Trước hết phải xác định bài toán thuộc quy luật di truyền liên kết hoàn toàn. - Chọn 1 kiểu hình phù hợp ở con lai để phân tích kiểu liên kết gen và kiểu gen của bố, mẹ . Lưu ý :Kiểu hình được chọn để phân tích, cần chú ý đến kiểu hình do ít kiểu gen quy định (kiểu hình càng có nhiều tính trạng lặn càng dễ phân tích) 2.3, Bước 3: Lập sơ đồ lai và giải quyết các yêu cầu khác của đề bài. BÀI TẬP VẬN DỤNG Trường THCS Yên Lạc – tổ Khoa học tự nhiên năm học 2015 - 2016 CƯƠNG Giáo viên LÊ SỸ 8 Chuyên đề : “Phương pháp so sánh quy luật di truyền liên kết với quy luật di truyền phân ly độc lập. Cách giải bài tập di truyền liên kết ” Bài 1: Cho 2 dòng ruồi dấm thuần chủng khác nhau về 2 cặp tính trạng tương phản, do gen nằm trên nhiễm sắc thể thường quy định. Dòng 1 có kiểu hình thân xám, mắt trắng, Dòng 2 có kiểu hình thân đen, mắt đỏ. Hãy bố trí thí nghiệm để xác định các cặp gen quy định các cặp tính trạng trên phân ly độc lập hay di truyền liên kết với nhau. Biết rằng thân xám, mắt đỏ là trội hoàn toàn so với thân đen, mắt trắng. Giải: A, Phương pháp xác định: Cho dòng 1 thân xám, mắt trắng thuần chủng lai với dòng 2 thân đen, mắt đỏ thuần chủng thu được F1 toàn thân xám, mắt đỏ (dị hợp 2 cặp gen Aa và Bb) Quy ước gen: A: thân xám a: thân đen B: mắt đỏ b: mắt trắng. Ta có 2 phương pháp xác định các cặp gen quy định các cặp tính trạng trên phân ly độc lập hay di truyền liên kết với nhau. Đó là: - Cho F1 tự phối - Cho F1 lai phân tích. * Trường hợp 1: Cho F1 tự phối (F1 ♂ x F1 ♀) + Nếu F2 thu được có 4 loại kiểu hình theo tỷ lệ là 9 : 3 : 3 : 1 thì các cặp gen Aa và Bb nằm trên các cặp nhiễm sắc thể khác nhau (phân ly độc lập) + Nếu F2 thu được có 2 loại kiểu hình theo tỷ lệ là 3 : 1 thì các cặp gen Aa và Bb nằm trên cùng một cặp nhiễm sắc thể tương đồng (di truyền liên kết) * Trường hợp 2: Cho F1 lai phân tích + Nếu FB thu được có 4 loại kiểu hình theo tỷ lệ là 1 : 1 : 1 : 1 thì các cặp gen Aa và Bb nằm trên các cặp nhiễm sắc thể khác nhau (phân ly độc lập) + Nếu FB thu được có 2 loại kiểu hình theo tỷ lệ là 1 : 1 thì các cặp gen Aa và Bb nằm trên cùng một cặp nhiễm sắc thể tương đồng (di truyền liên kết) B, Chứng minh: * Trường hợp 1: Cho F1 tự phối (F1 ♂ x F1 ♀) F1: ♂ AaBb (thân xám, mắt đỏ) x F1: ♀ AaBb (thân xám, mắt đỏ) G: 1/4AB, 1/4Ab, 1/4aB, 1/4ab 1/4AB, 1/4Ab, 1/4aB, 1/4ab F2 : 9 (A-B-) : 3 (A-bb) : 3 (aaB-) : 1 (aabb) Tỷ lệ kiểu hình: 9 thân xám, mắt đỏ: 3 thân xám, mắt trắng: 3 thân đen, mắt đỏ: 1 thân đen, mắt trắng (4 loại kiểu hình với tỷ lệ 9 : 3 : 3 :1) Trường THCS Yên Lạc – tổ Khoa học tự nhiên năm học 2015 - 2016 CƯƠNG Giáo viên LÊ SỸ 9 Chuyên đề : “Phương pháp so sánh quy luật di truyền liên kết với quy luật di truyền phân ly độc lập. Cách giải bài tập di truyền liên kết ” Chứng tỏ các cặp gen Aa và Bb nằm trên các cặp nhiễm sắc thể khác nhau (phân ly độc lập) Nếu: AB AB F1 : (thân xám, mắt đỏ) x F1 (thân xám, mắt đỏ) ab ab GF1 : 1/2 AB , 1/2 ab 1/2 AB , 1/2 ab ab AB AB F2 : 1 : 2 : 1 AB ab ab Tỉ lệ kiểu hình : 3 thân xám, mắt đỏ: 1 thân đen, mắt trắng (2 loại kiểu hình với tỷ lệ 3 : 1) Chứng tỏ các cặp gen Aa và Bb nằm trên cùng một cặp nhiễm sắc thể tương đồng (di truyền liên kết) * Trường hợp 2: Cho F1 lai phân tích F1 : AaBb (thân xám, mắt đỏ) x aabb (thân đen, mắt trắng) G: 1/4AB, 1/4Ab, 1/4aB, 1/4ab 1ab FB : 1AaBb : 1Aabb : 1aaBb : 1aabb - Tỷ lệ kiểu hình: 1 thân xám, mắt đỏ: 1 thân xám, mắt trắng: 1 thân đen, mắt đỏ: 1 thân đen, mắt trắng. (4 loại kiểu hình với tỷ lệ 1 : 1 : 1 :1) Chứng tỏ các cặp gen Aa và Bb nằm trên các cặp nhiễm sắc thể khác nhau (phân ly độc lập) Nếu: Cho F1 lai phân tích ab AB F1 : ♂ (thân xám, mắt đỏ) x ♀ (thân đen, mắt trắng) ab ab G : 1/2 AB , 1/2 ab 1 ab ab AB F B: 1 : 1 ab ab - Tỉ lệ kiểu hình : 1 thân xám, mắt đỏ: 1 thân đen, mắt trắng (2 loại kiểu hình với tỷ lệ 1 : 1) Chứng tỏ các cặp gen Aa và Bb nằm trên cùng một cặp nhiễm sắc thể tương đồng (di truyền liên kết) Trường THCS Yên Lạc – tổ Khoa học tự nhiên năm học 2015 - 2016 CƯƠNG Giáo viên LÊ SỸ 10 Chuyên đề : “Phương pháp so sánh quy luật di truyền liên kết với quy luật di truyền phân ly độc lập. Cách giải bài tập di truyền liên kết ” Bài 2: Ở bướm tằm, hai tính trạng kén trắng, hình dài là trội hoàn toàn so với hai tính trạng kén vàng, hình bầu dục. Hai cặp gen quy định 2 cặp tính trạng nói trên nằm trên cùng 1 cặp NST tương đồng. Đem giao phối riêng rẽ 3 con bướm tằm đực mang các kiểu gen khác nhau, nhưng đều có kiểu hình kén trắng, dài với 3 con bướm tằm cái đều có kiểu hình kén vàng, bầu dục. Kết quả ở mỗi phép lai được ghi nhận như sau: 1, Ở cặp lai 1: cho đồng loạt các con mang kiểu hình của bố. 2, Ở cặp lai 2: Bên cạnh các con mang kiểu hình của bố, còn xuất hiện các con có kiểu hình kén trắng, bầu dục. 3, Ở cặp lai 3: Bên cạnh các con mang kiểu hình của bố, còn xuất hiện các con có kiểu hình kén vàng, dài. Biện luận và lập sơ đồ lai cho mỗi trường hợp trên. (Sách phương pháp giải bài tập sinh học – Ng văn Sang, Ng thị Thảo Vân) Giải: Nhận dạng bài toán: đề bài cho biết các gen quy định tính trạng nằm trên cùng một cặp NST các gen di truyền liên kết. Qui ước : A: kén màu trắng a: kén màu vàng B: hình dài b: hình bầu dục Bướm tằm bố trong 3 phép lai đều mang tính trạng trội là kén trắng, dài. Các bướm tằm mẹ trong 3 phép lai đều có kiểu hình kén màu vàng, hình bầu dục có kiểu gen ab , chỉ tạo ra 1 loại giao tử ab nên kiểu hình ở bướm tằm con tại ra ở mỗi ab phép lai phụ thuộc vào loại giao tử tạo ra từ bướm tằm bố. 1, Xét cặp lai 1: Toàn bộ các bướm tằm con mang kiểu hình của bố có kiểu hình kén trắng, dài. Suy ra bố chỉ tạo 1 loại giao tử duy nhất là AB . AB Nên bướm tằm bố có kiểu gen: AB Sơ đồ lai: ab AB P: (Trắng, dài) x (vàng, bầu dục) AB ab GP: AB ab AB F1 100% Trắng, dài ab là: Trường THCS Yên Lạc – tổ Khoa học tự nhiên năm học 2015 - 2016 CƯƠNG Giáo viên LÊ SỸ 11 Chuyên đề : “Phương pháp so sánh quy luật di truyền liên kết với quy luật di truyền phân ly độc lập. Cách giải bài tập di truyền liên kết ” 2, Xét cặp lai 2: Bên cạnh các con mang kiểu hình của bố, còn xuất hiện các con có kiểu hình kén trắng, bầu dục. - Để con mang kiểu hình của bố có kiểu hình kén trắng, dài; bố phải tạo 1 loại giao tử AB. - Để con có kiểu hình kén trắng, bầu dục; bố phải tạo 1 loại giao tử Ab. Vậy bố có kiểu gen : AB Ab Sơ đồ lai: ab AB Trắng, dài x vàng, bầu dục Ab ab GP: 1/2 AB , 1/2 Ab 1 ab Ab AB F1 : : ab ab 50% Trắng, dài : 50% Trắng, bầu dục 3, Xét cặp lai 3 : Bên cạnh các con mang kiểu hình của bố, còn xuất hiện các con có kiểu hình kén vàng, dài. - Để con mang kiểu hình của bố có kiểu hình kén trắng, dài; bố phải tạo 1 loại giao tử AB. - Để con có kiểu hình kén vàng, dài; bố phải tạo 1 loại giao tử aB AB Vậy bố có kiểu gen : aB Sơ đồ lai: ab AB P: Trắng, dài x vàng, bầu dục aB ab GP 1/2 AB , 1/2 aB 1 ab AB aB F1 1 : 1 ab ab 50% Trắng, dài : 50% vàng, dài P: Bài 3: Ở 1 loài thực vật, khi lai 2 cơ thể thuần chủng thân cao, hoa đỏ với thân thấp, hoa trắng thu được F1 đồng tính thân cao, hoa đỏ. Cho F1 giao phấn với nhau thu được F2 gồm 603 cây thân cao, hoa đỏ và 199 cây thân thấp, hoa trắng. Trường THCS Yên Lạc – tổ Khoa học tự nhiên năm học 2015 - 2016 CƯƠNG Giáo viên LÊ SỸ 12 Chuyên đề : “Phương pháp so sánh quy luật di truyền liên kết với quy luật di truyền phân ly độc lập. Cách giải bài tập di truyền liên kết ” A, Hãy biện luận xác định quy luật di truyền chi phối phép lai trên. Viết sơ đồ lai từ P đến F2. B, Cho cây F2 mang hai tính trạng trội lai phân tích. Hãy xác định kết quả lai? (Đề thi tuyển sinh lớp 10 chuyên Thái Bình Năm học 2009-2010) GIẢI A, Biện luận xác định quy luật di truyền chi phối phép lai : * Xác định quy luật di truyền : - Theo giả thuyết P thuần chủng thân cao, hoa đỏ lai với thân thấp, hoa trắng, F 1 đồng tính thân cao, hoa đỏ tính trạng thân cao là trội hoàn toàn so với thân thấp. hoa đỏ là trội hoàn toàn so với hoa trắng, F1 dị hợp tử về 2 cặp gen - Quy ước gen : gen A : thân cao ; gen a : thân thấp. Gen B : hoa đỏ ; gen b : hoa trắng. F1 giao phấn thu được F2 gồm: + 603 thân cao, hoa đỏ : 199 thân thấp, hoa trắng xấp xỉ 3 : 1 F2 gồm 4 tổ hợp = 2 loaị giao tử đực x 2 loại giao tử cái. Mỗi cơ thể1 đều dị hợp tử về 2 cặp gen đêu cho 2 loại giao tử nên 2 cặp gen quy định chiều cao thân và màu sắc hoa liên kết hoàn toàn. Quy luật di truyền chi phối phép lai : + Trội, lặn hoàn toàn (ở mỗi cặp gen). + Liên kết hoàn toàn (ở cả 2 cặp gen). * Sơ đồ lai: - Xác định kiểu gen P: AB + Cây thân cao, hoa đỏ thuần chủng có kiểu gen: AB + Cây thân thấp, hoa trắng thuần chủng có kiểu gen : ab ab ab AB (cao, đỏ) x (thấp, trắng) AB ab Gp : AB ab AB AB F1 : (cao, đỏ) x (cao, đỏ) ab ab GF1: 1/2 AB , 1/2 ab 1/2 AB , 1/2 ab ab AB AB F2 : Kgen: 1 : 2 :1 AB ab ab P : Trường THCS Yên Lạc – tổ Khoa học tự nhiên năm học 2015 - 2016 CƯƠNG Giáo viên LÊ SỸ 13 Chuyên đề : “Phương pháp so sánh quy luật di truyền liên kết với quy luật di truyền phân ly độc lập. Cách giải bài tập di truyền liên kết ” Kiểu hình: 3 thân cao, hoa đỏ : 1 thân thấp, hoa trắng. B, Cho cây F2 mang 2 tính trạng trội lai phân tích: AB AB Cây F2 mang 2 tính trạng trội có kiểu gen là: và (thân cao, quả đỏ) AB ab Lai phân tích với cây thân thấp, hoa trắng: ab ab Sơ đồ lai1: P : Gp : FB : AB (cao, đỏ) AB AB AB ab x ab (thấp, trắng) ab ab ( 100% cao, đỏ) Sơ đồ lai 2: ab AB (cao, đỏ) x (thấp, trắng) ab ab Gp : 1/2 AB , 1/2 ab 1 ab ab AB F1 : Kgen: 1 : 1 ab ab K.hình: 1 thân cao, hoa đỏ : 1 thân thấp, hoa trắng. P : Bài 4: Cho 2 thứ đậu hạt đỏ, nhăn và hạt vàng, trơn giao phấn với nhau được F1 toàn hạt đỏ, trơn. Cho F1 tiếp tục giao phấn với nhau được F2 có tỉ lệ: 12 hạt đỏ, nhăn : 25 hạt đỏ, trơn : 11 hạt vàng, trơn. Kết quả phép lai được giải thích như thế nào? Hãy lựa chọn câu trả lời đúng nhất trong các câu trả lời sau: a - Từng cặp tính trạng đều phân li theo tỉ lệ 3:1. b - Hai cặp tính trạng di truyền liên kết. c - Sự tổ hợp lại các tính trạng ở P. d - Hai cặp tính trạng di truyền độc lập với nhau. Giải: * Nhận dạng bài toán: Giải thích: - F 1 thu được toàn đậu hạt đỏ, trơn ⇒ đỏ trội so với vàng, trơn trội so với nhăn. Đậu F1 có kiểu gen dị hợp tử về 2 cặp gen. Trường THCS Yên Lạc – tổ Khoa học tự nhiên năm học 2015 - 2016 CƯƠNG Giáo viên LÊ SỸ 14 Chuyên đề : “Phương pháp so sánh quy luật di truyền liên kết với quy luật di truyền phân ly độc lập. Cách giải bài tập di truyền liên kết ” - F 2 có tỷ lệ : 12 hạt đỏ, nhăn : 25 hạt đỏ, trơn : 11 hạt vàng, trơn ≈ 1 : 2 : 1. (4 tổ hợp) F1 mỗi bên cho 2 loại giao tử. Chứng tỏ có hiện tượng di truyền liên kết gen. Quy ước : A : đỏ , a: vàng ; B: trơn, b: nhăn. Ab aB Kiểu gen P: (đỏ, nhăn) , (vàng, trơn) Ab aB Sơ đồ lai: Ab aB P: (đỏ, nhăn) x (vàng, trơn) Ab aB G: Ab aB Ab Ab F1 : (đỏ, trơn) x (đỏ, trơn) aB aB G: 1/2 Ab , 1/2 aB 1/2 Ab, 1/2 aB Ab Ab Ab aB F2 : : : : Ab aB aB aB Ab Ab aB Tỷ lệ kiểu gen: 1 : 2 : 1 Ab aB aB Kiểu hình: 1 đỏ, nhăn : 2 đỏ, trơn : 1 vàng, trơn. ⇒ đáp án đúng: b. 2 cặp tính trạng di truyền liên kết. Bài 5: Cho cặp bố mẹ thuần chủng quả tròn, hoa trắng lai với quả dài, hoa vàng thu được F1 : 100% quả tròn, hoa vàng. a) Xác định tính trạng trội, lặn b) Cho F1 nói trên lai phân tích thu được FB : 50% quả tròn, hoa trắng : 50% quả dài, hoa vàng. Biện luận và viết sơ đồ lai. Giải: Nhận dạng bài toán: *) Xét tính trạng trội lặn Pt/c: quả tròn, hoa trắng x quả dài, hoa vàng F1 : 100% quả tròn, hoa vàng Tính trạng quả tròn là trội hoàn toàn so với tính trạng quả dài Tính trạng hoa vàng là trội hoàn toàn so với tính trạng hoa trắng Quy ước gen: A: quả tròn a: quả dài B: hoa vàng b: hoa trắng Trường THCS Yên Lạc – tổ Khoa học tự nhiên năm học 2015 - 2016 CƯƠNG Giáo viên LÊ SỸ 15 Chuyên đề : “Phương pháp so sánh quy luật di truyền liên kết với quy luật di truyền phân ly độc lập. Cách giải bài tập di truyền liên kết ” *) Xét sự di truyền riêng rẽ của từng cặp tính trạng - Xét tính trạng hình dạng quả: Ở FB có tỷ lệ: quả tròn : quả dài = 1 : 1 đây là kết quả của phép lai phân tích sơ đồ lai: Aa x aa (1) - Xét tính trạng màu sắc hoa: Ở FB có: hoa vàng : hoa trắng = 1 : 1 đây là kết quả của phép lai phân tích sơ đồ lai: Bb x bb (2) Từ (1) và (2) ta có: ( 1 : 1) x ( 1 : 1) = 1 : 1 : 1 : 1 khác tỷ lệ 1 : 1 (của đề bài ra) Suy ra các gen di truyền liên kết Ab aB Vậy kiểu gen của Pt/c là: (quả tròn, hoa trắng) x (quả dài, hoa Ab aB vàng) Sơ đồ lai: Ab aB P: (quả tròn, hoa trắng) x (quả dài, hoa vàng ) Ab aB GP : Ab aB Ab F1 : ( 100% quả tròn, hoa vàng) aB ab Ab Lai phân tích F1 : (quả tròn, hoa vàng) x (quả dài, hoa trắng) aB ab G F1 : 1/2 Ab , 1/2 aB 1 ab Ab aB FB : 1 : 1 ab ab KH : 1 quả tròn, hoa trắng : 1 quả dài, hoa vàng BÀI TẬP TỰ GIẢI: Trường THCS Yên Lạc – tổ Khoa học tự nhiên năm học 2015 - 2016 CƯƠNG Giáo viên LÊ SỸ 16 Chuyên đề : “Phương pháp so sánh quy luật di truyền liên kết với quy luật di truyền phân ly độc lập. Cách giải bài tập di truyền liên kết ” Bài 1: Ở một loài côn trùng, B quy định thân xám, b quy định thân đen, D quy định mắt dẹt, d quy định mắt tròn. Cho bố mẹ thuần chủng lai với nhau thu được F 1 100% thân xám, mắt dẹt. Cho F1 giao phối với F1 thu được F2 có tỉ lệ: 75% thân xám, mắt dẹt : 25% thân đen, mắt tròn. Hãy biện luận và viết sơ đồ lai. Bài 2: Ở một loài thực vật: Khi cho giao phấn giữa cây có quả tròn, hoa đỏ với cây có quả dài, hoa trắng thu được con lai F1 đều có quả tròn, hoa đỏ. Cho F1 lai với một cây cùng loại khác (dị hợp tử về một cặp gen). Giả sử rằng F2 xuất hiện một trong 2 trường hợp sau: 1. Trường hợp 1: F2 có tỷ lệ: 2 quả tròn, hoa đỏ : 1 quả tròn, hoa trắng : 1 quả dài hoa trắng. 2. Trường hợp 2: F2 có tỷ lệ: 3 quả tròn, hoa đỏ : 3 quả tròn, hoa trắng : 1 quả dài hoa đỏ : 1 quả dài hoa trắng. Biện luận và lập sơ đồ lai cho từng trường hợp. (Cho biết mỗi gen quy định một tính trạng, các gen nằm trên NST thường, không thay đổi cấu trúc trong quá trình giảm phân). Bài 3: Lai hai ruồi dấm thuần chủng thân xám, cánh ngắn và thân đen, cánh dài, F 1 thu được toàn ruồi thân xám, cánh dài. Cho ruồi F 1 tạp giao, ở F2 thu được 101 ruồi thân xám, cánh ngắn, 199 ruồi thân xám, cánh dài và 100 ruồi thân đen, cánh dài. a, Biện luận viết sơ đồ lai từ P đến F2? b, Phải chọn ruồi khác có kiểu gen và kiểu hình thế nào để khi lai với ruồi F 2 ở trên thu được thế hệ con có tỷ lệ 3 ruồi thân xám, cánh dài : 1 ruồi thân xám, cánh ngắn Biết mỗi tính trạng do một gen quy định. (Đề thi chọn học sinh giỏi huyện Trực ninh 2008-2009) Bài 4: cho giao phấn giữa hai cây cà chua thuần chủng thu được F 1, cho F1 tự thụ phấn được F2 gồm 1504 cây tròn, ngọt và 498 cây dài chua. Hãy lập sơ đồ lai, xác định kiểu gen, kiểu hình của P (biết mỗi gen quy định một tính trạng và không xảy ra hoán vị gen) (Đề thi chọn học sinh giỏi huyện Lập thạch tỉnh Vĩnh Phúc 2012-2013) Bài 5: Ở một loài côn trùng, Trường THCS Yên Lạc – tổ Khoa học tự nhiên năm học 2015 - 2016 CƯƠNG Giáo viên LÊ SỸ 17 Chuyên đề : “Phương pháp so sánh quy luật di truyền liên kết với quy luật di truyền phân ly độc lập. Cách giải bài tập di truyền liên kết ” * Cho P: Thân xám, cánh dài lai với thân đen, cánh ngắn. F 1 thu được 100% thân xám, cánh dài. * Cho F1 lai với một cơ thể khác (dị hợp tử một cặp gen). Giả sử rằng F 2 xuất hiện một trong hai trường hợp sau: - Trường hợp 1: F2 : 2 thân xám, cánh dài : 1 thân xám, cánh ngắn : 1 thân đen, cánh ngắn. - Trường hợp 2: F2 : 3 thân xám, cánh dài : 3 thân xám, cánh ngắn : 1 thân đen, cánh dài : 1 thân đen, cánh ngắn. Biện luận và viết sơ đồ lai từng trường hợp. Cho biết một gen quy định một tính trạng, các gen nằm trên nhiễm sắc thể thường, nhiễm sắc thể không thay đổi cấu trúc trong giảm phân. (Đề thi vào lớp 10 THPT chuyên tỉnh Ninh bình 2011-2012) Bài 6: Khi lai 2 quả thuần chủng với nhau được F 1 đều quả bầu dục, ngọt. Cho F1 tiếp tục giao phấn được F2 có kết quả như sau: 1 quả dài, ngọt : 2 quả bầu, ngọt : 1 quả tròn, chua. Biện luận và viết sơ đồ lai từ P đến F2. (Đề thi khảo sát đội tuyển học sinh giỏi huyện Yên lạc tỉnh Vĩnh Phúc 2012-2013) Bài 7: a. Khi cho lai 2 cây cà chua bố mẹ (P) với nhau, được F1 có kiểu gen đồng nhất. Cho F1 giao phấn với 2 cây cà chua khác, kết quả thu được: - Với cây thứ nhất: 150 quả đỏ, tròn; 151 quả đỏ, dẹt; 51 quả vàng, tròn; 50 quả vàng, dẹt. - Với cây thứ hai: 180 quả đỏ, tròn; 181 quả vàng, tròn; 61 quả đỏ, dẹt; 60 quả vàng, dẹt. Em hãy xác định kiểu gen, kiểu hình của P, F1, cây thứ nhất, cây thứ hai. Viết sơ đồ lai từ P đến F1, F1 với cây thứ nhất và thứ hai. b. Trong phép lai của một loài thực vật khác, để đời con F 1 thu được tỷ lệ phân ly kiểu hình là 3 : 1, thì P phải có kiểu gen như thế nào? Cho biết 1 gen quy định 1 tính trạng, chỉ xét tối đa 2 cặp tính trạng. (Đề thi vào lớp 10 THPT chuyên Phan bội Châu Nghệ an 2012 – 2013) Bài 8: Ở lúa cây thân cao (A) là trội hoàn toàn so với cây thân thấp (a) ; chín sớm (B) trội hoàn toàn so với chín muộn (b). Cho giống lúa thân cao , chín sớm dị hợp Trường THCS Yên Lạc – tổ Khoa học tự nhiên năm học 2015 - 2016 CƯƠNG Giáo viên LÊ SỸ 18 Chuyên đề : “Phương pháp so sánh quy luật di truyền liên kết với quy luật di truyền phân ly độc lập. Cách giải bài tập di truyền liên kết ” tử về 2 cặp gen tự thụ phấn thì kết quả kiểu gen và kiểu hình như thế nào? Biết rằng các gen đều liên kết hoàn toàn trên 1 NST thường. (Đề khảo sát đội tuyển học sinh giỏi huyện Yên Lạc tỉnh Vĩnh Phúc 2009-2010) AB Bài 9: Một cơ thể thực vật có kiểu gen DdHh. ab Biết mỗi gen quy định một tính trạng và tính trội là trội hoàn toàn, quá trình giảm phân và thụ tinh diễn ra bình thường, cấu trúc NST không đổi trong giảm phân. Cho cơ thể trên tự thụ phấn. Xác định tỷ lệ kiểu hình mang hai tính trạng trội và hai tính trạng lặn ở đời lai. (Đề thi học sinh giỏi tỉnh Thái bình 2012-2013) Bài 10: Cho hai cơ thể lai với nhau thu được F1 có kiểu hình phân li theo tỷ lệ 3 : 1. Quy luật di truyền nào đã chi phối phép lai? Với mỗi quy luật di truyền cho một ví dụ bằng sơ đồ lai? Cho biết gen quy định tính trạng nằm trên nhiễm sắc thể thường. (Đề thi chọn học sinh giỏi tỉnh Bắc ninh 2008-2009) Bài 11: Đem lai hai dòng ruồi giấm thuần chủng thì được F 1 đồng loạt ruồi mình xám cánh dài. Cho F1 giao phối với nhau thu được F2 với số lượng cá thể từng phân lớp kiểu hình như sau: 251 ruồi mình xám, cánh cụt 502 ruồi mình xám, cánh dài 252 ruồi mình đen, cánh dài a. Biện luận và viết sơ đồ lai từ P đến F 2. Biết rằng mỗi gen quy định một tính trạng, không có hiện tượng hoán vị gen b. Cho F1 lai phân tích kết quả như thế nào? Bài 12: Đem lai 2 giống lúa thuần chủng thân cao, chín muộn với giống cây thân thấp, chín sớm thu được F1 thân cao, chín muộn. Cho F1 thụ phấn thu được F2 304 cây cao,chín muộn : 101 cây thấp, chín sớm. a. Biện luận lập sơ đồ lai từ F1 đến F2 để xác định kiểu gen và kiểu hình ? b. Nếu cho F1 lai phân tích thì kết quả lai như thế nào? Bài 13: Cá thể F1 có 2 cặp gen dị hợp (Aa và Bb) nằm trên NST thường. Hãy viết các loại giao tử và tỉ lệ mỗi loại giao tử khi F1 giảm phân bình thường. Trường THCS Yên Lạc – tổ Khoa học tự nhiên năm học 2015 - 2016 CƯƠNG Giáo viên LÊ SỸ 19 Chuyên đề : “Phương pháp so sánh quy luật di truyền liên kết với quy luật di truyền phân ly độc lập. Cách giải bài tập di truyền liên kết ” (Đề thi tuyển sinh vào chuyên THPT trường đại học sư phạm Hà nội - 2009) PHẦN III, KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ Trường THCS Yên Lạc – tổ Khoa học tự nhiên năm học 2015 - 2016 CƯƠNG Giáo viên LÊ SỸ 20 Chuyên đề : “Phương pháp so sánh quy luật di truyền liên kết với quy luật di truyền phân ly độc lập. Cách giải bài tập di truyền liên kết ” A, Kết quả thực hiện chuyên đề Khi áp dụng chuyên đề này thu dược kết quả khả quan : * Khi chưa áp dụng: học sinh gặp nhiều khó khăn khi so sánh quy luật di truyền liên kết với quy luật di truyền phân ly độc lập và giải các bài tập di truyền liên kết. Do đó học sinh thường mắc một số sai lầm đáng tiếc. * Khi áp dụng chuyên đề này: học sinh đã dễ dàng so sánh quy luật di truyền liên kết với quy luật di truyền phân ly độc lập và giải các bài tập di truyền liên kết một cách chính xác và sáng tạo. B, Bài học kinh nghiệm và ý nghĩa khi thực hiện chuyên đề Qua chuyên đề này tôi nhận thấy: Để công tác bồi dưỡng học sinh giỏi đạt kết quả cao thì mỗi người giáo viên phải nỗ lực để tìm ra những phương pháp dạy học phù hợp, dễ hiểu. Viết và dạy theo từng chuyên đề là việc làm cần và thật sự có hiệu quả đối với việc bồi dưỡng học sinh giỏi. Đối với các dạng bài tập sinh học việc trình bày rõ ràng các dạng bài tập phương pháp giải sẽ giúp học sinh có khả năng tự học, tự giải quyết các bài tập trong các tài liệu tham khảo tốt hơn. C, Các đề xuất và kiến nghị 1, Đề xuất: trong những năm vừa qua, theo dõi kết quả thi học sinh giỏi tôi thấy rằng ở một số vùng công tác bồi dưỡng học sinh giỏi còn gặp nhiều khó khăn, chất lượng đội tuyển chưa cao.... Vì vậy việc phổ biến các tài liệu, sáng kiến kinh nghiệm về dạy học sinh trong các đội tuyển về tận các trường là rất cần thiết, giúp cho đội ngũ giáo viên có tài liệu để giảng dạy nâng cao chất lượng các đội tuyển. Đồng thời nên tổ chức cho các giáo viên bộ môn được tập huấn về các chuyên đề dạy đội tuyển. 2, Kiến nghị: Sở giáo dục và đào tạo cần phổ biến kịp thời và thường xuyên các tài liệu, sáng kiến kinh nghiệm về dạy học sinh trong các đội tuyển và các đề thi, đáp án học sinh giỏi các kì bằng một chuyên mục riêng trong trang Website của sở để giáo viên cập nhật và ứng dụng vào giảng dạy. Xin chân thành cảm ơn sự đóng góp ý kiến của các đồng chí Yên Lạc, ngày 22 tháng 10 năm 2015 Người viết Lê sỹ Cương TÀI LIỆU THAM KHẢO Trường THCS Yên Lạc – tổ Khoa học tự nhiên năm học 2015 - 2016 CƯƠNG Giáo viên LÊ SỸ 21 Chuyên đề : “Phương pháp so sánh quy luật di truyền liên kết với quy luật di truyền phân ly độc lập. Cách giải bài tập di truyền liên kết ” 1. 100 câu hỏi chọn lọc về di truyền và biến dị. Tác giả Lê Đình Trung. 2. Chuyên đề Câu hỏi, bài tập trong dạy học sinh học. Tác giả Lê Đình Trung. 3. Phương pháp giải bài tập sinh học – Tác giả : Nguyễn Văn Sang – Nguyễn Thị Vân. 4. Sách giáo khoa, sách giáo viên Sinh học 9. NXB Giáo dục. 5. Sách giáo khoa, sách giáo viên Sinh học 12. NXB Giáo dục. 6. Sách bài tập sinh học 9. NXB Giáo dục. 7. Sách bài tập Sinh học 12. NXB Giáo dục. 8. Tuyển tập sinh học 1000 câu hỏi và bài tập. Tác giả Lê Đình Trung – Trịnh Nguyên Giao. 9. Các đề thi học sinh giỏi các huyện, tỉnh, thành phố. Trường THCS Yên Lạc – tổ Khoa học tự nhiên năm học 2015 - 2016 CƯƠNG Giáo viên LÊ SỸ 22 Answers ( )
|